De laatste tijd is het nieuws over de Rotterdamse haven minder positief dan we zouden willen. Fabrieken sluiten hun deuren door hoge energiekosten, de krappe arbeidsmarkt remt groei en verduurzamingsprojecten lopen stuk op stikstofbeperkingen. Geen makkelijke tijd dus. Een passende inleiding voor de training Haveninnovatie, gegeven door Bart Kuipers van het Erasmus Centre for Urban, Port and Transport Economics. Hij maakte meteen duidelijk waarom innovatie in de haven urgenter is dan ooit en hoe juist young professionals hierin een belangrijke rol kunnen spelen.
De haven in beweging
Voor Luuk de Groot, Venturn Young Professional, was het een inspirerende en intensieve dag. “De training duurde zo’n acht uur, maar het vloog voorbij. Bart Kuipers wist ons echt te prikkelen met zijn enthousiasme en kennis,” vertelt Luuk.
Tijdens de sessie gingen de VYP’ers met elkaar in discussie over wat de Rotterdamse haven uniek maakt en waarom diezelfde unieke positie juist voor uitdagingen zorgt. Daarbij stond het begrip innovatie centraal. Wat betekent het precies, en wanneer maakt vernieuwing echt het verschil?
“Een verrassing voor mij was dat innovatie niet altijd draait om techniek,” zegt Luuk. “Het succes van vernieuwing hangt vaak af van sociale innovatie, zoals nieuwe managementstijlen of manieren van samenwerken. Dat gaf voor mij een compleet nieuwe dimensie aan het begrip innovatie.”
Leren van de haven en haar clusters
Met die inzichten doken de deelnemers dieper in innovaties binnen de maritieme sector en de Rotterdamse haven zelf. Bart Kuipers benadrukte dat een groot systeem als de haven niet afhankelijk is van één enkele doorbraak. Het zijn de vele clusters van bedrijven die samen het verschil maken. Technologische vernieuwingen komen pas echt tot leven wanneer ze worden gedragen door een netwerk van samenwerkende organisaties.
Toch is dat geen vanzelfsprekendheid. De potentie voor innovatie is groot, maar de vraag is of die potentie ook voldoende wordt benut. “De training bood ons de kans om kritisch te kijken naar de rol die de haven speelt in innovatie,” vertelt Luuk. “Het was waardevol om te beseffen hoe groot die impact is, maar ook hoe kwetsbaar het systeem kan zijn.”
Trends, toekomst en de kracht van de container
De training besteedde ook aandacht aan de trends binnen de binnenvaart en de chemische industrie, en hoe deze sectoren sterk verweven zijn met gebieden zoals Antwerpen en het Ruhrgebied. Als afsluiting sprak Bart Kuipers met aanstekelijke passie over wat volgens hem de meest ingrijpende maritieme innovatie van de afgelopen eeuw is: de zeecontainer.
“Het verhaal over de container maakte echt indruk,” vertelt Luuk. “Het is bijzonder hoe één innovatie de wereldhandel volledig heeft veranderd. Tegelijkertijd laat het zien dat zelfs de grootste doorbraken niet perfect zijn, en dat er altijd ruimte is om verder te innoveren.”
Van luisteren naar doen
Naast luisteren was er ook volop ruimte voor interactie. De VYP’ers gingen aan de slag met brainstormsessies en interactieve opdrachten. Ze onderzochten hoe de haven er over vijftig jaar uit zou kunnen zien en in welke richting innovaties zich zouden moeten ontwikkelen.
Eén van de opdrachten draaide om de zeecontainer, een perfecte illustratie van hoe zelfs gevestigde systemen ruimte laten voor vernieuwing. “Het was interessant om met elkaar te bedenken hoe je bestaande concepten opnieuw kunt uitvinden of verduurzamen,” zegt Luuk.
Innovatie in het klein
Wat Luuk vooral is bijgebleven, is de complexiteit van innovatie op de schaal van een wereldhaven. De Rotterdamse haven is een ecosysteem van bedrijven die elkaar versterken, maar ook kwetsbaar zijn als schakels wegvallen. “Het liet me echt beseffen hoe belangrijk het is dat innovatie de ruimte krijgt die ze verdient,” vertelt hij.
Momenteel werkt Luuk bij WEC Lines, een feeder operator met het hoofdkantoor in Rotterdam. Daar brengt hij processen op de Operations-afdeling in kaart en werkt hij aan verbeteringen. “Dat lijkt misschien minder groot dan de thema’s die we tijdens de training bespraken, maar het raakt dezelfde kern: vernieuwing. Ook hier zie ik hoe belangrijk sociale innovatie is. Nieuwe processen hebben alleen impact als ze goed worden geïntegreerd in de organisatie.”
In zijn volgende project bij WEC Lines zal Luuk zich richten op verbeteringen die over meerdere kantoren worden uitgerold. “Het is een uitdaging waarbij sociale innovatie centraal zal staan. Het gaat niet alleen om het ontwikkelen van iets nieuws, maar ook om hoe je mensen meeneemt in verandering.”
De kracht van jonge denkers
Net als Luuk werken ook andere VYP’ers aan opdrachten waarin innovatie in verschillende vormen een belangrijke rol speelt. Dat is precies waar hun kracht ligt: nieuwe energie, frisse ideeën en de bereidheid om grenzen te verleggen.
De training van Bart Kuipers gaf daarvoor waardevolle inzichten en inspiratie. “Het is mooi om te merken dat onze generatie echt iets kan bijdragen aan de toekomst van de haven,” besluit Luuk. “De sessie van Bart Kuipers gaf me veel nieuwe perspectieven en heeft me nog bewuster gemaakt van de rol die ik daarin kan spelen.”
Over het Venturn Young Professionals-programma
Het VYP-traineeship is een tweejarig programma waarin jonge talenten zich ontwikkelen tot professionals in de maritieme en logistieke sector. Door middel van uitdagende opdrachten, trainingen en coaching leren VYP’ers impact maken in een complexe, internationale omgeving.
